Պարզ բացատրություն
Ի՞նչ է քերականական տարբերակումը Քերականական տարբերակումը այն երևույթն է, երբ նույն կամ մոտ իմաստը կարող է արտահայտվել տարբեր քերականական ձևերով՝ կախված տարածաշրջանից, register-ից, խոսքի իրավիճակից, տեքստի տեսակից կամ հաղորդակցական նպատակից։ C2 մակարդակում հարցը այլևս միայն «սա ճի՞շտ է» չէ։ Պետք է նաև հասկանալ՝ որտեղ է տվյալ ձևը բնական, որքան պաշտոնական է այն և ինչ ոճական ազդեցություն է ստեղծում։ Standard English-ը նույնը չէ, ինչ formal English-ը Standard English-ը վերաբերում է լայնորեն ընդունված քերականական ձևերին, որոնք գործածվում են կրթված, հանրային և գրավոր հաղորդակցության մեջ։ Formal English-ը, սակայն, register է։ Այսպիսով, ձևը կարող է լինել ստանդարտ, բայց ոչ պարտադիր պաշտոնական։ Օրինակ՝ I've, we're և can't ձևերը ստանդարտ են, թեև խոսակցականում ավելի տարածված են, քան դրանց ամբողջական տարբերակները։ Խոսակցական անգլերենն ունի իր քերականությունը Բնական խոսքը պարզապես կրճատված գրավոր լեզու չէ։ Խոսողները հաճախ բաց են թողնում կանխատեսելի տարրեր, թեման առաջ են բերում հիմնական նախադասությունից առաջ, կամ վերջում ավելացնում են պարզաբանող արտահայտություն։ Seen Alex lately?, That new neighbour, have you met him? և She's brilliant, your supervisor օրինակները համակարգային խոսակցական կառուցվածքներ են, ոչ թե պատահական սխալներ։ Բրիտանական և ամերիկյան տարբերությունները հաճախ նախընտրության հարց են British English-ը և American English-ը կիսում են քերականության մեծ մասը։ Տարբերությունները հաճախ վերաբերում են հաճախականությանը և նախընտրությանը, ոչ թե խիստ սահմաններին։ Ուստի այնպիսի պնդումներ, ինչպիսիք են «British English-ը միշտ օգտագործում է present perfect» կամ «Americans-ը present perfect չեն օգտագործում», չափազանց պարզեցված են։ Present perfect և simple past British English-ը հաճախ նախընտրում է present perfect-ը վերջերս ավարտված գործողությունների համար, երբ դրանք կապ ունեն ներկայի հետ, հատկապես just, already և yet բառերի հետ։ American English-ը նույն համատեքստերում ավելի ազատորեն օգտագործում է simple past-ը։ Երկու ժամանակաձևերն էլ գործածվում են երկու տարբերակներում, բայց դրանց բաշխումը տարբեր է։ Have և have got Սեփականություն կամ վիճակ արտահայտելիս have got-ը հատկապես տարածված է խոսակցական British English-ում, օրինակ՝ We've got two spare rooms. American English-ում հաճախ օգտագործվում է պարզապես have՝ We have two spare rooms. Երկու տարբերակն էլ ստանդարտ են, սակայն have got-ը ավելի ուժեղ կապ ունի խոսակցական և համեմատաբար ոչ պաշտոնական գործածության հետ։ Got և gotten American English-ում gotten-ը լայնորեն գործածվում է որպես get բայի past participle՝ որոշ իմաստներում, օրինակ՝ She's gotten much better. British English-ում նման համատեքստերում ավելի հաճախ հանդիպում է got՝ She's got much better. Սակայն տարբերությունը կախված է կոնկրետ իմաստից, և gotten-ը չպետք է դիտարկել որպես got-ի համընդհանուր փոխարինիչ։ Հավաքական գոյականներ և համաձայնություն Team, government, family և committee նման գոյականները կարող են ընկալվել որպես մեկ ամբողջություն կամ որպես առանձին անդամների խումբ։ British English-ը ավելի ազատորեն թույլ է տալիս հոգնակի բայ, երբ շեշտը դրվում է խմբի անդամների վրա։ American English-ը սովորաբար նախընտրում է եզակի բայ, երբ գոյականն ինքնին քերականորեն եզակի է։ Նախդիրների տարածաշրջանային տարբերություններ Որոշ տարբերություններ վերաբերում են նախդիրների կայուն գործածությանը։ British English-ում շատ տարածված է at the weekend, իսկ American English-ում՝ on the weekend։ British English-ում Monday to Friday ձևը սովորական է, մինչդեռ American English-ում հաճախ հանդիպում է Monday through Friday։ Այս տարբերությունները սովորաբար չեն խանգարում հասկանալուն, բայց ազդում են բնականության և ոճական հետևողականության վրա։ Heads և tails խոսակցական քերականության մեջ Head կառուցվածքում թեման դրվում է հիմնական նախադասությունից առաջ՝ That new manager, have you met her yet? Հիմնական նախադասության մեջ հաճախ օգտագործվում է դերանուն՝ նախորդ թեմային վերաբերելու համար։ Tail կառուցվածքում պարզաբանող գոյականային խումբը գալիս է վերջում՝ She's very capable, your new manager. Երկուսն էլ բնական են խոսակցականում, բայց սովորաբար անհրաժեշտ չեն պաշտոնական գրավոր խոսքում։ Հետևողականությունն ավելի կարևոր է, քան մեկ տարբերակը կատարյալ ընդօրինակելը Մասնագիտական անգլերենը չի պահանջում մեկ տարածաշրջանային տարբերակի բոլոր մանր հատկանիշների պարտադիր ընդօրինակում։ Ավելի կարևոր է, որ ընտրած ձևերը համապատասխանեն լսարանին, register-ին և տեքստի տեսակին և ընդհանուր առմամբ հետևողական լինեն։ Չհիմնավորված խառնուրդը կարող է տեքստը անհամաչափ դարձնել, նույնիսկ եթե առանձին նախադասությունները ճիշտ են։
Քերականական բանաձև
Վերջերս ավարտված գործողություն՝ British English-ի տարածված նախընտրություն
subject + have/has + past participleI've just finished the report.
Վերջերս ավարտված գործողություն՝ American English-ի տարածված նախընտրություն
subject + simple pastI just finished the report.
Սեփականություն have got-ով
subject + have/has got + nounWe've got enough chairs.
Սեփականություն have-ով
subject + have/has + nounWe have enough chairs.
Հավաքական գոյական՝ որպես մեկ ամբողջություն
collective noun + singular verbThe committee has reached a decision.
Հավաքական գոյական՝ որպես առանձին անդամներ
collective noun + plural verbThe committee have returned to their offices.
Խոսակցական ellipsis
[recoverable subject or auxiliary omitted] + remaining clauseSeen Oliver today?
Head կառուցվածք
topic noun phrase + clause with resumptive referenceThat new café, have you tried it yet?
Tail կառուցվածք
clause + clarifying noun phraseShe's very experienced, your new supervisor.
Հիմնական կանոններ
- 1
Յուրաքանչյուր տարբերություն մի՛ ներկայացրեք որպես ճիշտ կամ սխալ
Եթե երկու ձևերն էլ հաստատված են անգլերենի ընդունված տարբերակներում, դրանք պետք է գնահատել ըստ տարածաշրջանի, register-ի, հաճախականության և համատեքստի։ I just ate և I've just eaten ձևերը կարող են երկուսն էլ ճիշտ լինել։
- 2
Տարբերակեք variety-ն և register-ը
British և American բառերը նկարագրում են լեզվական տարբերակներ, իսկ formal, neutral և informal բառերը՝ register։ British English-ը ինքնին ավելի պաշտոնական չէ, իսկ American English-ը՝ ավելի խոսակցական։
- 3
Հաշվի առեք recent past-ի տարբեր նախընտրությունները
British English-ը որոշ recent-past համատեքստերում հաճախ նախընտրում է present perfect-ը։ American English-ը նույն իրավիճակներում ավելի հաճախ թույլ է տալիս simple past-ը, հատկապես խոսակցականում։
- 4
Հավաքական գոյականները վերլուծեք նաև իմաստով
British English-ում collective noun-ը կարող է ստանալ եզակի կամ հոգնակի բայ՝ կախված նրանից, խումբը դիտվում է որպես մեկ միավոր, թե առանձին անդամներ։ American English-ում եզակի համաձայնությունը սովորաբար ավելի տարածված է։
- 5
Have got-ը մի օգտագործեք որպես have-ի մեխանիկական փոխարինիչ
Have got-ը հատկապես տարածված է սեփականություն և որոշ վիճակներ արտահայտելիս։ Այն չի կարող փոխարինել have-ին վերջինիս բոլոր իմաստներում և կառուցվածքներում։
- 6
Gotten-ը համարեք ստանդարտ ամերիկյան ձև
Gotten-ը American English-ում get բայի նորմալ past participle է բազմաթիվ իմաստներում։ Այն ինքնին ոչ սխալ է, ոչ էլ պարտադիր խոսակցական։
- 7
Խոսակցական ellipsis-ը մի տեղափոխեք պաշտոնական գրավոր լեզու առանց գնահատելու register-ը
You coming? և Seen Sarah? ձևերը բնական են ոչ պաշտոնական խոսքում։ Are you coming? և Have you seen Sarah? ձևերը սովորաբար ավելի հարմար են պաշտոնական գրավոր և խնամքով կառուցված խոսքում։
- 8
Նախդիրների տարածաշրջանային ընտրությունները պահեք հետևողական
At the weekend-ը ավելի բնորոշ է British English-ին, իսկ on the weekend-ը՝ American English-ին։ Երկուսն էլ ճիշտ են, բայց խմբագրված տեքստում ցանկալի է հետևողականություն։
- 9
Խուսափեք absolute ձևակերպումներից
Տարածաշրջանային տարբերությունները նկարագրելիս more common, often preferred և more typical ձևակերպումները սովորաբար ավելի ճշգրիտ են, քան always և never։
Օգտակար օրինակներ
I've just spoken to Daniel, and he agrees with us.
Ես հենց նոր խոսեցի Դանիելի հետ, և նա համաձայն է մեզ հետ։
Present perfect-ը նման recent-past իրավիճակներում հատկապես բնորոշ է British English-ին։
I just spoke to Daniel, and he agrees with us.
Ես հենց նոր խոսեցի Դանիելի հետ, և նա համաձայն է մեզ հետ։
Simple past-ը just-ի հետ շատ բնական է American English-ում։
Have you finished the report yet?
Դու արդեն ավարտե՞լ ես զեկույցը։
Այս ձևը ստանդարտ է երկու տարբերակներում և հատկապես տարածված է British English-ում։
Did you finish the report yet?
Դու արդեն ավարտեցի՞ր զեկույցը։
Simple past-ի այս գործածությունը yet-ի հետ հատկապես տարածված է խոսակցական American English-ում։
We've got plenty of time before the train leaves.
Մենք դեռ շատ ժամանակ ունենք մինչև գնացքի մեկնելը։
Have got-ը սեփականություն կամ վիճակ արտահայտելիս շատ տարածված է խոսակցական British English-ում։
We have plenty of time before the train leaves.
Մենք դեռ բավական ժամանակ ունենք մինչև գնացքի մեկնելը։
Have-ը նորմալ է երկու տարբերակներում և հատկապես տարածված է American English-ում։
She's gotten much more confident since starting the new job.
Նոր աշխատանքը սկսելուց հետո նա շատ ավելի ինքնավստահ է դարձել։
Gotten-ը get բայի ստանդարտ ամերիկյան past participle ձև է։
She's got much more confident since starting the new job.
Նոր աշխատանքը սկսելուց հետո նա զգալիորեն ավելի ինքնավստահ է դարձել։
Այս իմաստով got-ը ավելի բնորոշ է British English-ին։
The government are considering several different proposals.
Կառավարության անդամները քննարկում են մի քանի տարբեր առաջարկներ։
British English-ում հոգնակի բայը կարող է շեշտել կառավարության առանձին անդամներին։
The government is considering several different proposals.
Կառավարությունը որպես կառույց քննարկում է մի քանի տարբեր առաջարկներ։
Եզակի բայը խումբը ներկայացնում է որպես մեկ ամբողջություն և հատկապես տարածված է American English-ում։
What are you doing at the weekend?
Ի՞նչ ես անելու հանգստյան օրերին։
At the weekend-ը բնորոշ British English ձև է։
What are you doing on the weekend?
Ի՞նչ ծրագրեր ունես հանգստյան օրերի համար։
On the weekend-ը ավելի տարածված է American English-ում։
Shall we move on to the next issue?
Անցնե՞նք հաջորդ հարցին։
Shall we...? կառուցվածքը համատեղ առաջարկների համար հատկապես բնական է British English-ում։
Should we move on to the next issue?
Գուցե անցնե՞նք հաջորդ հարցին։
Այս ձևը շատ բնական է American English-ում, թեև իմաստային երանգը կարող է փոքր-ինչ տարբեր լինել Shall we...? ձևից։
Seen Maya around lately?
Վերջերս Մայային այստեղ տեսե՞լ ես։
Have you տարրերը բաց են թողնված, քանի որ խոսակցական համատեքստում հեշտ է վերականգնել դրանք։
That new restaurant near the station, have you tried it yet?
Կայարանի մոտ գտնվող նոր ռեստորանը փորձե՞լ ես արդեն։
Նախադասության սկզբի գոյականային խումբը head է և նախապես ներկայացնում է թեման։
He's remarkably patient, your new supervisor.
Քո նոր ղեկավարը զարմանալիորեն համբերատար է։
Your new supervisor հատվածը tail է, որը վերջում պարզաբանում է he-ի հղումը։
You coming with us, or are you staying here?
Մեզ հե՞տ ես գալիս, թե այստեղ ես մնալու։
Առաջին հարցում are օժանդակ բայը բաց է թողնված, ինչը բնական է ոչ պաշտոնական խոսքում։
Տարածված սխալներ
- ❌ British English always uses the present perfect with just. ✅ British English often prefers the present perfect with just in recent-past contexts. Տարբերությունը ուժեղ միտում է, բայց ոչ բացարձակ քերականական կանոն։
- ❌ Americans don't use the present perfect. ✅ American English uses the present perfect, but the simple past is more common in some contexts. Present perfect-ը American English-ի բնական մաս է․ տարբերությունը վերաբերում է որոշ համատեքստերում դրա հաճախականությանը։
- ❌ The team are winning is wrong because team is singular. ✅ The team are winning can be standard British English. British English-ում collective noun-ի հետ հնարավոր է իմաստային հոգնակի համաձայնություն, երբ առանձին անդամներն են շեշտվում։
- ❌ I've gotten better is incorrect English. ✅ I've gotten better is standard American English. Gotten-ը get բայի ընդունված ամերիկյան past participle ձև է բազմաթիվ գործածություններում։
- ❌ Seen Emma lately? is suitable for formal academic writing because native speakers say it. ✅ Have you seen Emma lately? is more appropriate in formal written English. Խոսակցականում բնական լինելը չի նշանակում, որ ձևը հարմար է նաև պաշտոնական register-ի համար։
- ❌ American English is informal, while British English is formal. ✅ Both American and British English have formal, neutral and informal registers. Տարածաշրջանային variety-ն և register-ը տարբեր լեզվական չափումներ են։
- ❌ The committee have decided is always the correct British form. ✅ The committee has decided and The committee have decided can both occur in British English. Ընտրությունը կարող է կախված լինել նրանից, խումբը ընկալվում է որպես մեկ ամբողջություն, թե առանձին անդամներ։
- ❌ You coming? is simply ungrammatical. ✅ Are you coming? is the full standard form, while You coming? is a conventional informal spoken reduction. Խոսակցական քերականությունը թույլ է տալիս համակարգային ellipsis, երբ բաց թողնված մասը հեշտ է վերականգնել համատեքստից։
Սովորելու խորհուրդներ
- Երկու մրցակցող ձև համեմատելիս տվեք երեք հարց՝ երկուսն էլ քերականորեն ընդունելի՞ են, ո՞ր տարբերակում է յուրաքանչյուրն ավելի տարածված, և ո՞ր register-ին է համապատասխան։
- Տարածաշրջանային տարբերությունները նկարագրելիս նախընտրեք «ավելի տարածված է» կամ «ավելի բնորոշ է» ձևակերպումները «միայն այստեղ է ճիշտ» տեսակի պնդումների փոխարեն։
- Ակադեմիական և մասնագիտական գրավոր խոսքում պարզությունն ու հետևողականությունը ավելի կարևոր են, քան տարբերությունների ցուցադրական օգտագործումը։
- Grammaticality-ն, register-ը և regional variety-ն դիտարկեք առանձին չափումներ։
- Listening-ի ժամանակ մտովի վերականգնեք բաց թողնված օժանդակ բայերն ու ենթակաները՝ ellipsis-ը ավելի արագ ճանաչելու համար։
- Collective noun-ների դեպքում հաշվի առեք՝ խոսողը շեշտում է ամբողջ խումբը, թե դրա անդամներին։
- Խոսակցական կառուցվածքները մի գնահատեք միայն պաշտոնական գրավոր լեզվի կանոններով։
- Միջազգային լսարանի համար սովորաբար ավելի կարևոր են հստակությունն ու ներքին հետևողականությունը, քան տարածաշրջանային բոլոր մանր տարբերությունների խիստ պահպանումը։
Վարժել այս թեման
Այս թեմայի ինտերակտիվ վարժությունները շուտով հասանելի կլինեն։
Նախատեսված էԿապված քերականություն
Կապված բառեր բառարանում
Հաճախ տրվող հարցեր
British grammar-ը ավելի ճի՞շտ է, քան American grammar-ը։
Ոչ։ British English-ը և American English-ը հաստատված ստանդարտ տարբերակներ են՝ իրենց բնորոշ նախընտրություններով։ Got/gotten կամ collective noun-ների singular/plural agreement տարբերությունները variation են, ոչ թե մեկ տարբերակի առավելություն մյուսի նկատմամբ։
Ակադեմիական գրավոր խոսքում պետք է British, թե American English օգտագործեմ։
Երկուսն էլ կարող են ընդունելի լինել, եթե համալսարանը, հրատարակիչը կամ style guide-ը այլ պահանջ չի սահմանում։ Ամենակարևոր սկզբունքը տեքստի ներսում քերականության, ուղղագրության և բառապաշարի հնարավորինս հետևողական գործածությունն է։
Americans-ը իրո՞ք չեն օգտագործում present perfect։
Օգտագործում են։ Present perfect-ը լիովին բնական է American English-ում։ Պարզապես որոշ recent-past համատեքստերում American English-ը simple past-ն ավելի ազատորեն է օգտագործում, մինչդեռ British English-ը հաճախ նախընտրում է present perfect-ը։
“The team are” ձևը սխա՞լ է։
Ոչ։ British English-ում collective noun-ը կարող է ստանալ հոգնակի բայ, երբ շեշտը դրվում է խմբի առանձին անդամների վրա։ American English-ում սովորաբար գերակշռում է եզակի համաձայնությունը։
“Gotten”-ը միայն խոսակցական կամ սխալ ձև է՞։
Ոչ։ Gotten-ը get բայի ստանդարտ ամերիկյան past participle ձև է և հանդիպում է նաև չեզոք ու պաշտոնական համատեքստերում։
Ինչո՞ւ են խոսողները ասում “You coming?”
Բնական խոսքում հաճախ բաց են թողնվում այն տարրերը, որոնք հեշտ է վերականգնել համատեքստից։ “You coming?” ձևը “Are you coming?” հարցի ոչ պաշտոնական կրճատված տարբերակն է։
Խոսելիս պարտադի՞ր է միայն British կամ միայն American English օգտագործել։
Ոչ պարտադիր։ Իրական խոսքում հաճախ խառնվում են առանձին հատկանիշներ։ Սակայն մասնագիտական, ակադեմիական կամ խնամքով խմբագրված տեքստերում ընդհանուր հետևողականությունը սովորաբար ավելի բնական արդյունք է տալիս։
Ի՞նչ տարբերություն կա Standard English-ի և formal English-ի միջև։
Standard English-ը վերաբերում է լայնորեն ընդունված քերականական ձևերին, իսկ formal English-ը՝ register-ին։ Այսպիսով, մի կառուցվածք կարող է լինել ստանդարտ, բայց միաժամանակ ոչ պաշտոնական։
Խոսակցական քերականությունը պարզապես սխալ գրավոր քերականությո՞ւն է։
Ոչ։ Spoken English-ն ունի իր համակարգային կառուցվածքները՝ ellipsis, heads, tails, repetition և self-repair։ Դրանք խոսքում իրական հաղորդակցական գործառույթներ են կատարում։