Պարզ բացատրություն
Հիմնական տարբերությունը Երկու ժամանակաձևերն էլ կարող են խոսել անցյալի մասին, բայց տարբեր տեսանկյուններից։ Past Simple-ը սովորաբար ներկայացնում է գործողությունը որպես ավարտված անցյալի մաս։ Present Perfect-ը անցյալում կատարված գործողությունը կամ փորձառությունը կապում է ներկայի հետ։ Ընտրություն կատարելիս օգտակար է հարցնել՝ խոսո՞ւմ եմ անցյալի ավարտված ժամանակի մասին, թե՞ ինձ համար կարևոր է փորձառությունը կամ դրա արդյունքը հիմա։ Past Simple․ ավարտված անցյալ Past Simple-ն օգտագործում ենք, երբ գործողությունը կատարվել և ավարտվել է անցյալում։ Հաճախ նաև նշվում է, թե երբ է այն տեղի ունեցել։ Տարածված արտահայտություններ են yesterday, last night, two days ago, last summer և in 2025։ Օրինակ՝ I visited London last year. Այցելությունը տեղի է ունեցել անցյալի ավարտված ժամանակահատվածում։ Present Perfect․ փորձառություն մինչև հիմա Present Perfect-ը կազմվում է have կամ has օժանդակ բայով և բայի երրորդ ձևով՝ past participle-ով։ A2 մակարդակում դրա կարևոր կիրառություններից մեկը մինչև ներկա պահը ունեցած փորձառությունների մասին խոսելն է՝ առանց ճշգրիտ ժամանակը նշելու։ Օրինակ՝ I have visited London twice. Կարևոր է Լոնդոն այցելելու փորձը, ոչ թե այն, թե կոնկրետ երբ են եղել այցելությունները։ Անցյալ գործողություն, որի արդյունքը կարևոր է հիմա Present Perfect-ը կարող է նկարագրել անցյալում կատարված գործողություն, որի արդյունքը կարևոր է ներկա պահին։ Օրինակ՝ I've lost my keys սովորաբար նշանակում է, որ ես կորցրել եմ բանալիներս և հիմա դրանք չունեմ։ Իսկ I lost my keys yesterday նախադասության մեջ ուշադրությունը կենտրոնացած է անցյալի իրադարձության և դրա ժամանակի վրա։ Համեմատենք նույն իրավիճակը Համեմատեք I have seen that film և I saw that film last Friday նախադասությունները։ Առաջինում կարևոր է մինչև հիմա ունեցած փորձառությունը։ Երկրորդում գործողությունը տեղադրվում է անցյալի կոնկրետ և ավարտված ժամանակում։ Այսպիսի զույգերով համեմատելը երկու ժամանակաձևերի տարբերությունը հասկանալու ամենաօգտակար եղանակներից մեկն է։ Ժամանակային արտահայտությունները որպես հուշում Past Simple-ի հետ հաճախ հանդիպում են yesterday, last week, three hours ago և in 2024 արտահայտությունները։ Present Perfect-ի հիմնական A2 կիրառություններում հաճախ հանդիպում են ever, never, just, already և yet բառերը։ Դրանք օգտակար հուշումներ են, բայց միայն դրանցով մի որոշեք ժամանակաձևը․ նախ հասկացեք նախադասության իմաստը։
Քերականական բանաձև
Present Perfect՝ հաստատական
Subject + have/has + past participleShe has finished her homework.
Present Perfect՝ ժխտական
Subject + have/has not + past participleI haven't seen that film.
Present Perfect՝ հարցական
Have/Has + subject + past participle ...?Have you ever visited London?
Past Simple՝ հաստատական
Subject + past form of verbShe finished her homework yesterday.
Past Simple՝ ժխտական
Subject + did not + base verbI didn't see him yesterday.
Past Simple՝ հարցական
Did + subject + base verb ...?Did you visit London last year?
Հիմնական կանոններ
- 1
Past Simple՝ ավարտված ժամանակի համար
Եթե գործողությունը տեղի է ունեցել անցյալի կոնկրետ կամ հստակ ավարտված ժամանակում, սովորաբար օգտագործում ենք Past Simple։ Օրինակ՝ We moved here in 2024.
- 2
Present Perfect՝ մինչև հիմա ունեցած փորձառության համար
Եթե խոսում ենք այն մասին, թե արդյոք ինչ-որ բան երբևէ տեղի է ունեցել մինչև ներկա պահը, և ճշգրիտ ժամանակը կարևոր չէ, օգտագործում ենք Present Perfect։ Օրինակ՝ Have you ever visited Scotland?
- 3
Present Perfect՝ ներկա արդյունքի համար
Եթե անցյալ գործողության արդյունքը կարևոր է հիմա, կարող ենք օգտագործել Present Perfect։ Օրինակ՝ She has broken her glasses. Այժմ նրա ակնոցը կոտրված է։
- 4
Ավարտված անցյալի ժամանակը սովորաբար չի օգտագործվում Present Perfect-ի հետ
Yesterday, last Monday և two years ago արտահայտությունները ցույց են տալիս անցյալի ավարտված ժամանակ։ Այդ պատճառով ասում ենք I saw him yesterday, ոչ թե I have seen him yesterday.
- 5
Have և has
I, you, we և they դերանունների հետ օգտագործում ենք have, իսկ he, she և it դերանունների հետ՝ has։ Օրինակ՝ I have finished. She has finished.
- 6
Have կամ has-ից հետո օգտագործեք բայի երրորդ ձևը
Present Perfect-ում have կամ has-ից հետո անհրաժեշտ է past participle-ը։ Անկանոն բայերի դեպքում այն կարող է տարբերվել Past Simple-ի ձևից՝ go – went – gone, see – saw – seen, write – wrote – written.
- 7
Did-ից հետո օգտագործեք բայի հիմնական ձևը
Past Simple-ի հարցական և ժխտական ձևերում did-ն արդեն ցույց է տալիս անցյալ ժամանակը, ուստի հիմնական բայը մնում է սկզբնական ձևով՝ Did you go? և I didn't go.
Օգտակար օրինակներ
I have visited London twice.
Ես մինչև հիմա երկու անգամ եղել եմ Լոնդոնում։
Կարևոր է փորձառությունը, իսկ այցելությունների ճշգրիտ ժամանակը նշված չէ։
I visited London last year.
Ես անցյալ տարի այցելեցի Լոնդոն։
Last year-ը անցյալի ավարտված ժամանակահատված է, ուստի օգտագործվում է Past Simple։
Have you ever eaten sushi?
Դու երբևէ սուշի կերե՞լ ես։
Ever-ն այստեղ օգտագործվում է մինչև ներկա պահը ունեցած փորձառության մասին հարցնելու համար։
Did you eat sushi at the restaurant last night?
Դու երեկ երեկոյան ռեստորանում սուշի կերա՞ր։
Last night-ը անցյալի հստակ ավարտված ժամանակ է։
Sara has just finished her homework.
Սառան հենց նոր ավարտել է իր տնային աշխատանքը։
Just-ը ցույց է տալիս, որ գործողությունը շատ վերջերս է ավարտվել և կապ ունի ներկայի հետ։
Sara finished her homework at nine o'clock.
Սառան ժամը իննին ավարտեց իր տնային աշխատանքը։
Նշված է անցյալի կոնկրետ ժամանակ, ուստի օգտագործվում է Past Simple։
I've never driven a truck.
Ես մինչև հիմա երբեք բեռնատար չեմ վարել։
Never-ն այստեղ ցույց է տալիս, որ տվյալ փորձառությունը մինչև ներկա պահը չի եղել։
My brother drove a truck last summer.
Եղբայրս անցյալ ամառ բեռնատար վարեց։
Last summer-ը անցյալի ավարտված ժամանակահատված է։
We've lost our tickets.
Մենք կորցրել ենք մեր տոմսերը։
Ներկա արդյունքը կարևոր է․ հիմա տոմսերը մեզ մոտ չեն։
We lost our tickets on the train yesterday.
Մենք երեկ գնացքում կորցրինք մեր տոմսերը։
Yesterday-ը գործողությունը տեղադրում է անցյալի ավարտված ժամանակում։
She hasn't called me yet.
Նա դեռ ինձ չի զանգել։
Yet-ը ժխտական Present Perfect-ում ցույց է տալիս, որ սպասվող գործողությունը մինչև հիմա չի կատարվել։
She didn't call me yesterday.
Նա երեկ ինձ չզանգեց։
Խոսքը միայն երեկվա ավարտված ժամանակահատվածի մասին է։
Have you seen my phone?
Դու իմ հեռախոսը տեսե՞լ ես։
Ճշգրիտ ժամանակը կարևոր չէ․ խոսողին հիմա է պետք այդ տեղեկությունը։
I saw your phone in the kitchen ten minutes ago.
Ես տասը րոպե առաջ քո հեռախոսը տեսա խոհանոցում։
Ten minutes ago-ն անցյալի կոնկրետ ժամանակ է ցույց տալիս։
Tom has already eaten.
Թոմն արդեն կերել է։
Already-ն ցույց է տալիս, որ գործողությունն արդեն կատարվել է մինչև ներկա պահը։
Tom ate at a café after work.
Թոմը աշխատանքից հետո սրճարանում կերավ։
Նախադասությունը պատմում է անցյալում ավարտված իրադարձության մասին։
Տարածված սխալներ
- ❌ I have seen him yesterday. ✅ I saw him yesterday. Yesterday-ը ցույց է տալիս անցյալի ավարտված ժամանակ, ուստի անհրաժեշտ է Past Simple։
- ❌ She has went home. ✅ She has gone home. Has-ից հետո պետք է օգտագործել բայի երրորդ ձևը։ Go բայի ձևերն են go – went – gone։
- ❌ I didn't went to work yesterday. ✅ I didn't go to work yesterday. Didn't-ից հետո օգտագործվում է բայի հիմնական ձևը, քանի որ did-ն արդեն ցույց է տալիս անցյալ ժամանակը։
- ❌ He have finished his homework. ✅ He has finished his homework. He, she և it դերանունների հետ օգտագործվում է has։
- ❌ Have you saw this film? ✅ Have you seen this film? Present Perfect-ում անհրաժեշտ է past participle։ See բայի ձևերն են see – saw – seen։
- ❌ Did she called you last night? ✅ Did she call you last night? Did-ից հետո հիմնական բայը պետք է լինի իր սկզբնական ձևով՝ call։
- ❌ I have visited Paris last summer. ✅ I visited Paris last summer. Last summer-ը ավարտված անցյալ ժամանակահատված է, ուստի այստեղ օգտագործվում է Past Simple։
Սովորելու խորհուրդներ
- Եթե նախադասության մեջ նշված է անցյալի ավարտված ժամանակ, օրինակ՝ yesterday կամ last year, նախ ստուգեք՝ արդյոք անհրաժեշտ է Past Simple։
- Կյանքի փորձառությունների մասին հարցերի համար օգտակար կառուցվածք է Have you ever + past participle?։
- Have և has-ից հետո հատկապես ուշադիր եղեք անկանոն բայերի երրորդ ձևերին՝ seen, gone, written, done։
- Did և didn't-ից հետո հիմնական բայը վերադարձեք սկզբնական ձևին՝ Did you see? և I didn't see։
- Ever, never, just, already և yet բառերը Present Perfect-ի A2 մակարդակի կիրառությունների օգտակար հուշումներ են։
- Մի սովորեք միայն ցուցիչ բառերի ցուցակ։ Նախ որոշեք՝ խոսողը կենտրոնանո՞ւմ է ավարտված անցյալի, թե՞ ներկայի հետ կապի վրա։
- Համեմատեք զույգերով․ I've lost my wallet-ը կենտրոնանում է ներկա իրավիճակի վրա, իսկ I lost my wallet yesterday-ը՝ անցյալում կատարված իրադարձության ժամանակի վրա։
Վարժել այս թեման
Այս թեմայի ինտերակտիվ վարժությունները շուտով հասանելի կլինեն։
Նախատեսված էԿապված քերականություն
Կապված բառեր բառարանում
Հաճախ տրվող հարցեր
Ինչո՞ւ չի կարելի ասել «I have seen him yesterday»։
Քանի որ yesterday-ը նշում է անցյալի ավարտված ժամանակ։ Այս դեպքում օգտագործվում է Past Simple՝ I saw him yesterday.
Ever-ի հետ միշտ պե՞տք է օգտագործել Present Perfect։
Ոչ բոլոր հնարավոր համատեքստերում, բայց A2 մակարդակում մինչև ներկա պահը ունեցած փորձառության մասին սովորական հարցերում հիմնականում օգտագործվում է Present Perfect՝ Have you ever been to Italy?
Ի՞նչ տարբերություն կա «I've lost my phone» և «I lost my phone» նախադասությունների միջև։
I've lost my phone-ը սովորաբար շեշտում է ներկա արդյունքը՝ հեռախոսը հիմա կորած է։ I lost my phone-ը ներկայացնում է կորուստը որպես անցյալ իրադարձություն և կարող է օգտագործվել ավարտված ժամանակի հետ, օրինակ՝ yesterday։
Ինչո՞ւ ենք ասում «Have you seen?» և ոչ թե «Have you saw?»։
Present Perfect-ը կազմվում է have կամ has + past participle կառուցվածքով։ See բայի past participle-ը seen է, իսկ saw-ը Past Simple-ի ձևն է։
Ինչո՞ւ did-ից հետո բայը անցյալ ձևով չի օգտագործվում։
Did-ն արդեն ցույց է տալիս անցյալ ժամանակը, ուստի հիմնական բայը մնում է իր սկզբնական ձևով։ Ասում ենք Did you go? և I didn't go։
Present Perfect-ը միշտ նշանակո՞ւմ է «մինչև հիմա»։
Ոչ։ «Մինչև հիմա» գաղափարը օգտակար է որոշ կիրառություններ հասկանալու համար, բայց Present Perfect-ն ունի մի քանի գործառույթ։ A2 մակարդակում նախ կենտրոնացեք փորձառությունների, վերջերս կատարված գործողությունների և ներկա արդյունք ունեցող անցյալ գործողությունների վրա։
Ինչպե՞ս ընտրել ճիշտ ժամանակաձևը, եթե նախադասության մեջ ցուցիչ բառ չկա։
Ուշադրություն դարձրեք իմաստին։ Եթե գործողությունը ներկայացվում է որպես ավարտված անցյալի իրադարձություն, հաճախ պետք է Past Simple։ Եթե կարևոր է փորձառությունը կամ ներկա արդյունքը, իսկ ճշգրիտ անցյալ ժամանակը կարևոր չէ, հաճախ պետք է Present Perfect։