در پایان این درس می‌توانم…
- به کار ببرم: قانون ۱: werden باید صرف شود
- به کار ببرم: قانون ۲: فعل اصلی به Partizip II تبدیل میشود
- به کار ببرم: قانون ۳: Partizip II معمولاً در پایان جمله قرار میگیرد
- به کار ببرم: قانون ۴: برای منفی کردن معمولاً nicht اضافه میشود
- مرز کاربرد، استثنا و تفاوت معنی
توضیح ساده
مجهول در آلمانی یعنی چه؟
در جمله معلوم یا Aktiv معمولاً شخص یا چیزی که کار را انجام می‌دهد در مرکز توجه قرار دارد. اما در جمله مجهول یا Passiv، خودِ عمل، فرایند یا چیزی که عمل روی آن انجام میشود مهم‌تر است. برای مثال در جمله Der Mechaniker repariert das Auto تمرکز روی مکانیک است، اما در Das Auto wird repariert تمرکز روی تعمیر شدن خودرو قرار دارد.
مجهول حال چه زمانی استفاده میشود؟
Passiv im Präsens زمانی کاربرد دارد که یک عمل در زمان حال انجام میشود و انجامدهندهٔ آن مهم نیست، مشخص نیست یا نمی‌خواهیم روی او تأکید کنیم. این ساختار در اعلان‌ها، دستورالعمل‌ها، اخبار، محیط کار و توضیح فرایندها بسیار رایج است؛ مانند Die Straße wird repariert یا Hier wird Deutsch gesprochen.
ساختار اصلی Passiv im Präsens
فرمول پایه بسیار ساده است: فاعل دستوری + شکل صرف‌شدهٔ werden + اجزای دیگر جمله + Partizip II. فعل werden جایگاه فعل صرفشده را میگیرد و Partizip II فعل اصلی معمولاً در پایان جمله قرار میگیرد. مثال: Das Essen wird heute vorbereitet.
چه چیزی در جمله معلوم به فاعل مجهول تبدیل میشود؟
در بسیاری از جملههای ساده، مفعول Akkusativ جمله معلوم به فاعل دستوری جمله مجهول تبدیل میشود. برای مثال: Die Firma produziert die Geräte. در مجهول می‌گوییم: Die Geräte werden produziert. چون die Geräte جمع است، werden نیز به شکل جمع صرف میشود.
آیا باید انجامدهندهٔ کار را بگوییم؟
خیر. یکی از دلایل استفاده از مجهول این است که انجامدهنده ممکن است مهم نباشد. اگر لازم باشد بگوییم چه کسی عمل را انجام می‌دهد، معمولاً از von + Dativ استفاده میکنیم؛ مانند Das Essen wird vom Koch vorbereitet. عبارت vom همان von dem است.
تفاوت werden و sein در این درس
در Passiv im Präsens برای بیان انجام شدن یک عمل از werden + Partizip II استفاده میکنیم. جمله Die Tür wird geöffnet یعنی «در باز میشود / کسی در حال باز کردن آن است». اما Die Tür ist geöffnet بیشتر حالت یا وضعیت «باز بودن» را بیان میکند. در این درس تمرکز فقط بر مجهول فرایندی با werden است.
مرز کاربرد، استثنا و تفاوت معنی
مجهولِ فرایندیِ حال با werden صرفشده و Partizip II است: Die Tür wird geschlossen. با Die Tür ist geschlossen، وضعیتِ بسته بودن بیان میشود؛ این دو یک ساخت نیستند. در تبدیل جملهٔ متعدی، مفعول Akkusativ میتواند فاعلِ مجهول شود و فعل با آن هماهنگ میشود؛ Dativ را خودکار Nominativ نکن. عامل اختیاری با von + Dativ میآید. تمرکز این درس روی ساخت پایه است؛ همهٔ فعلها دقیقاً یک الگوی تبدیل ساده ندارند.
جدول راهنمای کاربرد
جدول، الگوهای نمونه را نشان می‌دهد. معنی گزینه‌های معنایی با زبان رابط هماهنگ است؛ ترجمهٔ جمله‌ها در بخش مثال‌ها آمده است.
| ساخت یا کاربرد | نمونه در زبان هدف |
|---|---|
| قانون ۱: werden باید صرف شود | Der Brief wird geschrieben. |
| قانون ۱: werden باید صرف شود | Die Briefe werden geschrieben. |
| قانون ۲: فعل اصلی به Partizip II تبدیل میشود | Die Tür wird geöffnet. |
| قانون ۸: بیان انجامدهنده با von + Dativ | Der Brief wird von dem Lehrer geschrieben. |
| معنی در بافت | Die Tür wird geschlossen. |
| قانون ۵: در سوال بله/خیر werden به ابتدای جمله میرود | Wird das Auto heute repariert? |
فرمول گرامر
جمله مثبت
Subjekt + konjugiertes werden + ... + Partizip IIDas Auto wird repariert.
جمله منفی
Subjekt + konjugiertes werden + ... + nicht + Partizip IIDas Auto wird heute nicht repariert.
سوال بله/خیر
Konjugiertes werden + Subjekt + ... + Partizip II?Wird das Auto heute repariert?
سوال با کلمه پرسشی
Fragewort + konjugiertes werden + Subjekt + ... + Partizip II?Wann wird das Auto repariert?
بیان انجامدهنده
Subjekt + werden + von + Dativ + ... + Partizip IIDas Auto wird vom Mechaniker repariert.
قانون‌های اصلی
- 1
قانون ۱: werden باید صرف شود
در مجهول حال، werden بر اساس فاعل دستوری جمله صرف میشود: ich werde، du wirst، er/sie/es wird، wir werden، ihr werdet، sie/Sie werden.
- 2
قانون ۲: فعل اصلی به Partizip II تبدیل میشود
فعل اصلی دیگر به شکل صرفشده نمیآید و باید به Partizip II تبدیل شود؛ مانند machen → gemacht، reparieren → repariert، öffnen → geöffnet.
- 3
قانون ۳: Partizip II معمولاً در پایان جمله قرار میگیرد
در جمله خبری ساده، werden در جایگاه دوم و Partizip II در پایان قرار میگیرد: Das Zimmer wird jeden Tag gereinigt.
- 4
قانون ۷: شکل werden با فاعل جدید هماهنگ میشود
بعد از تبدیل جمله معلوم به مجهول، به فاعل جدید توجه کنید. مثال: Die Firma verkauft die Produkte → Die Produkte werden verkauft. چون Produkte جمع است، باید werden استفاده شود، نه wird.
- 5
قانون ۴: برای منفی کردن معمولاً nicht اضافه میشود
برای منفی کردن عمل مجهول، معمولاً از nicht استفاده میکنیم: Das Büro wird heute nicht geöffnet. جای دقیق nicht به چیزی بستگی دارد که منفی میکنیم، اما در جملههای ساده A2 معمولاً پیش از Partizip II یا بخش پایانی جمله دیده میشود.
- 6
قانون ۵: در سوال بله/خیر werden به ابتدای جمله میرود
مانند سایر فعلهای صرفشده در آلمانی، در سوال بله/خیر فعل werden در جایگاه اول قرار میگیرد: Wird das Paket heute geliefert?
- 7
سؤال با کلمهٔ پرسشی در مجهول
در سؤال W، نخست کلمهٔ پرسشی و سپس werden صرفشده میآید: Wann wird das Paket geliefert? یعنی «بسته چه زمانی تحویل داده میشود؟».
- 8
قانون ۸: بیان انجامدهنده با von + Dativ
اگر دانستن انجامدهندهٔ کار مهم باشد، میتوان از von + Dativ استفاده کرد: Die Rechnung wird von der Firma bezahlt. یعنی «صورتحساب را شرکت پرداخت میکند». بیان انجامدهنده در جملهٔ مجهول الزامی نیست.
- 9
مرز کاربرد، استثنا و تفاوت معنی
مجهولِ فرایندیِ حال با werden صرفشده و Partizip II است: Die Tür wird geschlossen. با Die Tür ist geschlossen، وضعیتِ بسته بودن بیان میشود؛ این دو یک ساخت نیستند. در تبدیل جملهٔ متعدی، مفعول Akkusativ میتواند فاعلِ مجهول شود و فعل با آن هماهنگ میشود؛ Dativ را خودکار Nominativ نکن. عامل اختیاری با von + Dativ میآید. تمرکز این درس روی ساخت پایه است؛ همهٔ فعلها دقیقاً یک الگوی تبدیل ساده ندارند.
مثال‌های کاربردی
Das Auto wird heute repariert.
خودرو امروز تعمیر میشود.
werden برای فاعل مفرد das Auto به شکل wird آمده و repariert در پایان قرار گرفته است.
Die Pakete werden am Morgen geliefert.
بسته‌ها صبح تحویل داده می‌شوند.
چون Die Pakete جمع است، از werden استفاده شده است.
Das Essen wird in der Küche vorbereitet.
غذا در آشپزخانه آماده میشود.
انجامدهنده ذکر نشده، چون تمرکز روی فرایند آماده شدن غذاست.
Die Tür wird um acht Uhr geöffnet.
در ساعت هشت باز میشود.
geöffnet شکل Partizip II فعل öffnen است.
Die Zimmer werden jeden Tag gereinigt.
اتاق‌ها هر روز تمیز می‌شوند.
این ساختار برای توضیح یک فرایند یا کار تکراری بسیار طبیعی است.
Der Patient wird vom Arzt untersucht.
بیمار توسط پزشک معاینه میشود.
با von + Dativ انجامدهندهٔ عمل مشخص شده است؛ von dem Arzt به vom Arzt تبدیل شده است.
Das Formular wird online ausgefüllt.
فرم به‌صورت آنلاین پر میشود.
ausgefüllt شکل Partizip II فعل جداشدنی ausfüllen است.
Die Rechnung wird heute nicht bezahlt.
صورتحساب امروز پرداخت نمی‌شود.
nicht عمل bezahlen را منفی میکند.
Wird der Kaffee hier serviert?
آیا اینجا قهوه سرو میشود؟
در سوال بله/خیر، wird در ابتدای جمله قرار گرفته است.
Wann wird die Straße gesperrt?
خیابان چه زمانی بسته میشود؟
بعد از کلمه پرسشی Wann، فعل صرف‌شدهٔ wird قرار میگیرد.
Hier wird Deutsch gesprochen.
اینجا آلمانی صحبت میشود.
این یک ساختار بسیار رایج برای بیان یک فعالیت بدون تأکید بر شخص انجامدهنده است.
Die neuen Computer werden nächste Woche installiert.
کامپیوترهای جدید هفتهٔ آینده نصب می‌شوند.
Partizip II فعل installieren بدون ge- ساخته میشود: installiert.
Das Brot wird jeden Morgen frisch gebacken.
نان هر صبح تازه پخته میشود.
تمرکز جمله روی فرایند پخت نان است، نه فردی که آن را می‌پزد.
Die E-Mails werden von unserer Kollegin beantwortet.
ایمیل‌ها توسط همکار ما پاسخ داده می‌شوند.
von unserer Kollegin انجامدهنده را در حالت Dativ معرفی میکند.
اشتباهات رایج
- ❌ Der Brief werde geschrieben. ✅ Der Brief wird geschrieben.
- ❌ Die Briefe wird geschrieben. ✅ Die Briefe werden geschrieben.
- ❌ Die Tür wird öffnen. ✅ Die Tür wird geöffnet.
- ❌ Der Brief wird von den Lehrer geschrieben. ✅ Der Brief wird von dem Lehrer geschrieben.
- ❌ Die Tür wird geschlossen. → وضعیت ✅ Die Tür wird geschlossen. → فرایند یا عمل
- ❌ Werden das Auto heute repariert? ✅ Wird das Auto heute repariert?
نکته‌های یادگیری
- اول مشخص کنید تمرکز شما روی «انجامدهنده» است یا روی «عمل». اگر عمل مهم‌تر است، Passiv انتخاب مناسبی است.
- هنگام ساخت مجهول، ابتدا فاعل جدید را پیدا کنید و سپس werden را بر اساس آن صرف کنید.
- Partizip II را مانند یک قطعهٔ ثابت در پایان جمله نگه دارید تا جایگاه واژه‌ها برایتان ساده‌تر شود.
- برای افعال با پایان -ieren مانند reparieren و installieren معمولاً Partizip II بدون ge- ساخته میشود: repariert، installiert.
- در جمله مجهول لازم نیست همیشه عبارت von + Dativ داشته باشید؛ در بسیاری از جملههای طبیعی انجامدهنده اصلاً ذکر نمی‌شود.
- برای تشخیص Passiv Präsens به ترکیب یک شکل صرفشده از werden و یک Partizip II توجه کنید.
- فعلاً Passiv با werden را از ساختارهایی مانند ist geöffnet جدا نگه دارید؛ تفاوت دقیق Vorgangspassiv و Zustandspassiv را میتوان در درس بعدی بررسی کرد.
کاربرد در متن خودت
شش جملهٔ مرتبط دربارهٔ زندگی، برنامه یا تجربهٔ خودت بنویس و از هر الگوی جدول یک بار استفاده کن. برای هر جمله، دلیلِ انتخاب ساخت را با قواعد همین درس بررسی کن. این فعالیت خودارزیابی است؛ نمرهٔ آزمون چهارگزینه‌ای جدا ثبت میشود.
- با الگوی 1 جدول، یک جملهٔ تازه دربارهٔ خودت بساز.
- با الگوی 2 جدول، یک جملهٔ تازه دربارهٔ خودت بساز.
- با الگوی 3 جدول، یک جملهٔ تازه دربارهٔ خودت بساز.
- با الگوی 4 جدول، یک جملهٔ تازه دربارهٔ خودت بساز.
- با الگوی 5 جدول، یک جملهٔ تازه دربارهٔ خودت بساز.
- با الگوی 6 جدول، یک جملهٔ تازه دربارهٔ خودت بساز.
نمونه را ببین
Der Brief wird geschrieben. Die Briefe werden geschrieben. Die Tür wird geöffnet. Der Brief wird von dem Lehrer geschrieben. Die Tür wird geschlossen. Wird das Auto heute repariert?
خودت بررسی کن
- معنیِ مورد نظرم با ساخت انتخابی هماهنگ است.
- فاعل، شکل فعل، حالت/حرف اضافه و ترتیب کلمات را کنترل کردم.
- نمونه را به بافت خودم تغییر دادم و استثناهای درس را در نظر گرفتم.
حالا خودت امتحان کن
دو سؤال را بدون حساب حل کن. با ثبت‌نام رایگان، تمرین را ادامه بده و نتیجه و پیشرفتت را ذخیره کن.
گرامرهای مرتبط
واژگان مرتبط در دیکشنری
سؤال‌های رایج
برای «قانون ۱: werden باید صرف شود» به چه چیزی دقت کنم؟
در مجهول حال، werden بر اساس فاعل دستوری جمله صرف میشود: ich werde، du wirst، er/sie/es wird، wir werden، ihr werdet، sie/Sie werden.
برای «قانون ۲: فعل اصلی به Partizip II تبدیل میشود» به چه چیزی دقت کنم؟
فعل اصلی دیگر به شکل صرفشده نمیآید و باید به Partizip II تبدیل شود؛ مانند machen → gemacht، reparieren → repariert، öffnen → geöffnet.
برای «قانون ۳: Partizip II معمولاً در پایان جمله قرار میگیرد» به چه چیزی دقت کنم؟
در جمله خبری ساده، werden در جایگاه دوم و Partizip II در پایان قرار میگیرد: Das Zimmer wird jeden Tag gereinigt.
برای «قانون ۷: شکل werden با فاعل جدید هماهنگ میشود» به چه چیزی دقت کنم؟
بعد از تبدیل جمله معلوم به مجهول، به فاعل جدید توجه کنید. مثال: Die Firma verkauft die Produkte → Die Produkte werden verkauft. چون Produkte جمع است، باید werden استفاده شود، نه wird.
برای «قانون ۴: برای منفی کردن معمولاً nicht اضافه میشود» به چه چیزی دقت کنم؟
برای منفی کردن عمل مجهول، معمولاً از nicht استفاده میکنیم: Das Büro wird heute nicht geöffnet. جای دقیق nicht به چیزی بستگی دارد که منفی میکنیم، اما در جملههای ساده A2 معمولاً پیش از Partizip II یا بخش پایانی جمله دیده میشود.
برای «قانون ۵: در سوال بله/خیر werden به ابتدای جمله میرود» به چه چیزی دقت کنم؟
مانند سایر فعلهای صرفشده در آلمانی، در سوال بله/خیر فعل werden در جایگاه اول قرار میگیرد: Wird das Paket heute geliefert?
برای «سؤال با کلمهٔ پرسشی در مجهول» به چه چیزی دقت کنم؟
در سؤال W، نخست کلمهٔ پرسشی و سپس werden صرفشده میآید: Wann wird das Paket geliefert? یعنی «بسته چه زمانی تحویل داده میشود؟».
برای «قانون ۸: بیان انجامدهنده با von + Dativ» به چه چیزی دقت کنم؟
اگر دانستن انجامدهندهٔ کار مهم باشد، میتوان از von + Dativ استفاده کرد: Die Rechnung wird von der Firma bezahlt. یعنی «صورتحساب را شرکت پرداخت میکند». بیان انجامدهنده در جملهٔ مجهول الزامی نیست.
برای «مرز کاربرد، استثنا و تفاوت معنی» به چه چیزی دقت کنم؟
مجهولِ فرایندیِ حال با werden صرفشده و Partizip II است: Die Tür wird geschlossen. با Die Tür ist geschlossen، وضعیتِ بسته بودن بیان میشود؛ این دو یک ساخت نیستند. در تبدیل جملهٔ متعدی، مفعول Akkusativ میتواند فاعلِ مجهول شود و فعل با آن هماهنگ میشود؛ Dativ را خودکار Nominativ نکن. عامل اختیاری با von + Dativ میآید. تمرکز این درس روی ساخت پایه است؛ همهٔ فعلها دقیقاً یک الگوی تبدیل ساده ندارند.
با حساب رایگان، درس‌های خوانده‌شده و نتیجهٔ آزمونت را نگه دار.
ثبت‌نام رایگان و ادامه