در پایان این درس می‌توانم…
- Rektion حالت دستوری را تعیین میکند
- فعل را با ساختِ متمم‌هایش یاد بگیر
- ارجاعِ بندی با an
- متممِ واژگانی با für
- وابستگی با abhängen von
- تفسیرِ کاربرد در متن
توضیح ساده
Valenz و Rektion در آلمانی توضیح می‌دهند که هر فعل به چه تعداد و چه نوع مکملی نیاز دارد و این مکمل‌ها با چه حالت دستوری یا حرف اضافه‌ای استفاده می‌شوند. در این درس یاد می‌گیرید ساختار فعلها را دقیق‌تر تحلیل کنید و جمله‌های طبیعی سطح C1 بسازید.
فعل را با ساختِ متمم‌هایش یاد بگیر
فعل را تنها با ترجمه حفظ نکن؛ الگو و حالتش را نیز ثبت کن: warten auf + Akkusativ و helfen + Dativ. حذفِ متمم در بعضی بافت‌ها ممکن است، اما این آزادی به معنای مجازبودنِ هر حالت یا حرف اضافه نیست.
Rektion حالت دستوری را تعیین میکند
برخی فعلها تعیین میکنند که مکمل آنها Akkusativ، Dativ یا همراه با حرف اضافه خاص باشد. مثال: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ.
متممِ انتخابشده و حذفِ بافتی
متممِ حرف اضافه‌ای می‌تواند بخشی از ظرفیتِ فعل باشد، ولی الزامِ حضورِ آشکار آن به کاربرد و بافت بستگی دارد. Wir warten جملهٔ درستی است؛ auf den Zug می‌تواند متممِ آن را مشخص کند. قید زمانی مانند seit zwei Stunden نقش دیگری دارد.
ساخت می‌تواند معنی را تغییر دهد
تغییرِ حرف اضافه یا نوع متمم ممکن است کاربردی دیگر یا جمله‌ای نادرست بسازد. sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند؛ معنیِ فعل را با الگوی همان کاربرد یاد بگیر.
دامنه، استثنا و انتخاب
ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان.
تفسیرِ کاربرد در متن
دو خوانشِ زیر را با توجه به جمله و موقعیت از هم جدا کن: ① شخصی که در حالت داتیو آمده است ② چیزی که در حالت آکوزاتیو آمده است
انتخاب ساخت و تفسیر در بافت
| کارکرد | نمونه | حد و دلیل انتخاب |
|---|---|---|
| Rektion حالت دستوری را تعیین میکند | Ich helfe dem neuen Mitarbeiter. | برخی فعلها تعیین میکنند که مکمل آنها Akkusativ، Dativ یا همراه با حرف اضافه خاص باشد. مثال: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ. |
| فعل را با ساختِ متمم‌هایش یاد بگیر | Wir warten auf den Zug. | فعل را تنها با ترجمه حفظ نکن؛ الگو و حالتش را نیز ثبت کن: warten auf + Akkusativ و helfen + Dativ. حذفِ متمم در بعضی بافت‌ها ممکن است، اما این آزادی به معنای مجازبودنِ هر حالت یا حرف اضافه نیست. |
| ارجاعِ بندی با an | Ich erinnere mich daran, dass der Zug spät war. | ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان. |
| متممِ واژگانی با für | Sie interessiert sich für moderne Kunst. | ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان. |
| وابستگی با abhängen von | Die Entscheidung hängt von der Finanzierung ab. | ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان. |
| تفسیرِ کاربرد در متن | „Die Leiterin erklärt dem Praktikanten den Ablauf.“ Wer erhält die Erklärung? | دو خوانشِ زیر را با توجه به جمله و موقعیت از هم جدا کن: ① شخصی که در حالت داتیو آمده است ② چیزی که در حالت آکوزاتیو آمده است |
فرمول گرامر
فعل یک‌ظرفیتی
Subjekt + VerbDer Mann schläft.
فعل دوظرفیتی با Akkusativ
Subjekt + Verb + Akkusativ-ErgänzungSie liest ein Buch.
فعل دوظرفیتی با Dativ
Subjekt + Verb + Dativ-ErgänzungIch helfe meinem Bruder.
فعل سه‌ظرفیتی
Subjekt + Verb + Dativ + AkkusativIch gebe meinem Freund ein Geschenk.
قانون‌های اصلی
- 1
فعل را با ساختِ متمم‌هایش یاد بگیر
فعل را تنها با ترجمه حفظ نکن؛ الگو و حالتش را نیز ثبت کن: warten auf + Akkusativ و helfen + Dativ. حذفِ متمم در بعضی بافت‌ها ممکن است، اما این آزادی به معنای مجازبودنِ هر حالت یا حرف اضافه نیست.
- 2
Rektion حالت دستوری را تعیین میکند
برخی فعلها تعیین میکنند که مکمل آنها Akkusativ، Dativ یا همراه با حرف اضافه خاص باشد. مثال: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ.
- 3
متممِ انتخابشده و حذفِ بافتی
متممِ حرف اضافه‌ای می‌تواند بخشی از ظرفیتِ فعل باشد، ولی الزامِ حضورِ آشکار آن به کاربرد و بافت بستگی دارد. Wir warten جملهٔ درستی است؛ auf den Zug می‌تواند متممِ آن را مشخص کند. قید زمانی مانند seit zwei Stunden نقش دیگری دارد.
- 4
ساخت می‌تواند معنی را تغییر دهد
تغییرِ حرف اضافه یا نوع متمم ممکن است کاربردی دیگر یا جمله‌ای نادرست بسازد. sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند؛ معنیِ فعل را با الگوی همان کاربرد یاد بگیر.
- 5
دامنه، استثنا و انتخاب
ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان.
- 6
تفسیرِ کاربرد در متن
دو خوانشِ زیر را با توجه به جمله و موقعیت از هم جدا کن: ① شخصی که در حالت داتیو آمده است ② چیزی که در حالت آکوزاتیو آمده است
مثال‌های کاربردی
Ich helfe meinem Kollegen bei der Arbeit.
در انجام کار به همکارم کمک می‌کنم.
Sie gibt ihrem Sohn ein neues Fahrrad.
او دوچرخهٔ تازه‌ای به پسرش می‌دهد.
Wir warten auf den Zug.
ما منتظر قطاریم.
Er interessiert sich für moderne Technik.
او به فناوری نوین علاقه‌مند است.
Die Entscheidung hängt von mehreren Faktoren ab.
تصمیم به چند عامل بستگی دارد.
Ich erinnere mich an unseren ersten Urlaub.
اولین تعطیلاتمان را به یاد می‌آورم.
Der Lehrer erklärt den Schülern die Aufgabe.
معلم تکلیف را برای دانش‌آموزان توضیح می‌دهد.
Sie überzeugt mich von ihrer Idee.
او مرا به درستیِ ایده‌اش قانع میکند.
Wir sprechen über das neue Projekt.
دربارهٔ پروژهٔ جدید صحبت می‌کنیم.
Die Teilnahme an der Konferenz ist kostenlos.
شرکت در همایش رایگان است.
اشتباهات رایج
- ❌ Ich helfe den neuen Mitarbeiter. ✅ Ich helfe dem neuen Mitarbeiter. برخی فعلها تعیین میکنند که مکمل آنها Akkusativ، Dativ یا همراه با حرف اضافه خاص باشد. مثال: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ.
- ❌ Wir warten an den Zug. ✅ Wir warten auf den Zug. فعل را تنها با ترجمه حفظ نکن؛ الگو و حالتش را نیز ثبت کن: warten auf + Akkusativ و helfen + Dativ. حذفِ متمم در بعضی بافت‌ها ممکن است، اما این آزادی به معنای مجازبودنِ هر حالت یا حرف اضافه نیست.
- ❌ Ich erinnere mich darauf, dass der Zug spät war. ✅ Ich erinnere mich daran, dass der Zug spät war. ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما همهٔ جایگاهها در هر کاربرد باید آشکار نباشند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان.
- ❌ Sie interessiert sich auf moderne Kunst. ✅ Sie interessiert sich für moderne Kunst. ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما همهٔ جایگاهها در هر کاربرد باید آشکار نباشند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان.
- ❌ Die Entscheidung hängt auf der Finanzierung ab. ✅ Die Entscheidung hängt von der Finanzierung ab. ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما همهٔ جایگاهها در هر کاربرد باید آشکار نباشند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان.
- ❌ „Die Leiterin erklärt dem Praktikanten den Ablauf.“ Wer erhält die Erklärung? → چیزی که در حالت آکوزاتیو آمده است ✅ شخصی که در حالت داتیو آمده است دو خوانشِ زیر را با توجه به جمله و موقعیت از هم جدا کن: ① شخصی که در حالت داتیو آمده است ② چیزی که در حالت آکوزاتیو آمده است
نکته‌های یادگیری
- فاعل، مرجع، زمان و نقش هر جزء روشن است.
- انتخاب‌ها با شواهد و لحن متن سازگارند؛ از جدول و توضیح برای بازبینی استفاده کردم.
کارگاه بازنویسی و استدلال
چهار جمله دربارهٔ یک موقعیت یا چند موقعیتِ مستقل در کار، پژوهش یا زندگی بنویس. دست‌کم سه ساختِ این درس را با هدف روشن به کار ببر. سپس دو جمله را با ساخت جایگزین بازنویسی کن و تغییر معنا، مرجع یا لحن را توضیح بده. نمونه چهار مثال مستقل برای مرحلهٔ اول است. این فعالیت خودارزیابی است و خودکار نمره‌گذاری نمی‌شود؛ آزمون چهارگزینه‌ای جداست.
- Rektion حالت دستوری را تعیین میکند
- فعل را با ساختِ متمم‌هایش یاد بگیر
- ارجاعِ بندی با an
- متممِ واژگانی با für
نمونه را ببین
Ich helfe meinem Kollegen bei der Arbeit. Sie gibt ihrem Sohn ein neues Fahrrad. Wir warten auf den Zug. Er interessiert sich für moderne Technik.
خودت بررسی کن
- فاعل، مرجع، زمان و نقش هر جزء روشن است.
- انتخاب‌ها با شواهد و لحن متن سازگارند؛ از جدول و توضیح برای بازبینی استفاده کردم.
حالا خودت امتحان کن
دو سؤال را بدون حساب حل کن. با ثبت‌نام رایگان، تمرین را ادامه بده و نتیجه و پیشرفتت را ذخیره کن.
گرامرهای مرتبط
واژگان مرتبط در دیکشنری
سؤال‌های رایج
در مثال «Ich helfe dem neuen Mitarbeiter.»، برای Rektion حالت دستوری را تعیین میکند چه چیزی را باید بررسی کنم؟
برخی فعلها تعیین میکنند که مکمل آنها Akkusativ، Dativ یا همراه با حرف اضافه خاص باشد. مثال: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ. صورت کامل در این بافت: Ich helfe dem neuen Mitarbeiter.
در مثال «Wir warten auf den Zug.»، برای فعل را با ساختِ متمم‌هایش یاد بگیر چه چیزی را باید بررسی کنم؟
فعل را تنها با ترجمه حفظ نکن؛ الگو و حالتش را نیز ثبت کن: warten auf + Akkusativ و helfen + Dativ. حذفِ متمم در بعضی بافت‌ها ممکن است، اما این آزادی به معنای مجازبودنِ هر حالت یا حرف اضافه نیست. صورت کامل در این بافت: Wir warten auf den Zug.
در مثال «Ich erinnere mich daran, dass der Zug spät war.»، برای ارجاعِ بندی با an چه چیزی را باید بررسی کنم؟
ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان. صورت کامل در این بافت: Ich erinnere mich daran, dass der Zug spät war.
در مثال «Sie interessiert sich für moderne Kunst.»، برای متممِ واژگانی با für چه چیزی را باید بررسی کنم؟
ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان. صورت کامل در این بافت: Sie interessiert sich für moderne Kunst.
در مثال «Die Entscheidung hängt von der Finanzierung ab.»، برای وابستگی با abhängen von چه چیزی را باید بررسی کنم؟
ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان. صورت کامل در این بافت: Die Entscheidung hängt von der Finanzierung ab.
در مثال «„Die Leiterin erklärt dem Praktikanten den Ablauf.“ Wer erhält die Erklärung?»، برای تفسیرِ کاربرد در متن چه چیزی را باید بررسی کنم؟
ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان. در این بافت: شخصی که در حالت داتیو آمده است
کجا نمیتوان این الگوها را مکانیکی به کار برد؟
ظرفیتِ فعل تعداد و نوع متممها را توصیف میکند، اما لازم نیست همهٔ جایگاهها در هر کاربرد آشکارا بیان شوند: Wir warten بدون مفعول هم ممکن است. Rektion صورتِ متمم را تعیین میکند: helfen + Dativ، warten auf + Akkusativ، bestehen auf + Dativ. در da(r)-ترکیبها حرف اضافه را حفظ کن: daran denken، darauf warten. معنی و ساخت را با هم یاد بگیر؛ sprechen mit به همصحبت و sprechen über به موضوع اشاره میکند. قیدِ آزاد را با متممِ انتخابشده یکی ندان.
با حساب رایگان، درس‌های خوانده‌شده و نتیجهٔ آزمونت را نگه دار.
ثبت‌نام رایگان و ادامه