جملات شرطی انگلیسی؛ تفاوت نوع صفر، اول و دوم با تمرین

در جملات شرطی انگلیسی، بخش if شرط را مطرح می‌کند و بخش دیگر نتیجه را. تفاوت شرطی صفر، اول و دوم فقط عوض‌کردن چند فعل نیست؛ باید ببینی دربارهٔ یک رابطهٔ معمول، یک امکان واقعیِ آینده یا یک وضعیت فرضیِ دورتر حرف می‌زنی. If the shop is closed, I go somewhere else می‌تواند عادت را توصیف کند؛ If it's closed tomorrow, I'll go somewhere else تصمیمِ احتمالیِ آینده را.

جدول تصمیم بر اساس معنی

این‌ها الگوهای پایهٔ آموزشی‌اند. در کاربرد واقعی، نتیجه می‌تواند مدال یا دستور هم داشته باشد؛ پس هر جملهٔ ifدار را با یک برچسبِ مکانیکی محدود نکن. اول معنی را روشن کن و بعد ساختار مناسب را انتخاب کن.

شرطی صفر: چه چیزی معمولاً اتفاق می‌افتد؟

در If you press this button, the screen turns on دربارهٔ کارکرد معمولِ یک دستگاه حرف می‌زنیم: «اگر این دکمه را فشار بدهی، صفحه روشن می‌شود». در When I work from home, I cook lunch، «وقتی در خانه کار می‌کنم، ناهار می‌پزم»؛ یک الگوی تکراری است.

برای همین معنیِ معمول، when گاهی به‌جای if مناسب است، ولی این جابه‌جایی در همهٔ نوع‌های شرطی ممکن نیست. در یک فرضِ غیرواقعی مانند If I were you ... نمی‌توان صرفاً when را جایگزین کرد. درس شرطی صفر و تمرینش را با یک عادت واقعیِ خودت انجام بده.

شرطی اول: چه کاری را در صورت رخ‌دادنِ شرط انجام می‌دهی؟

If Sara calls this evening, I'll tell her about the meeting. یعنی «اگر سارا امشب تماس بگیرد، دربارهٔ جلسه به او می‌گویم». تماس را یک امکان واقعی می‌بینی؛ در الگوی معمولِ این معنی، پس از if حال ساده می‌آید، نه will.

مثال‌های دیگر:

• If we leave now, we can catch the bus. اگر الان راه بیفتیم، می‌توانیم به اتوبوس برسیم؛ نتیجه با can.
• If you need help, call me. اگر کمک لازم داشتی، به من زنگ بزن؛ نتیجه یک دستور است.
• I'll send the file if I finish it tonight. اگر امشب تمامش کنم، فایل را می‌فرستم؛ جای دو بخش عوض شده است.

اگر بخش if اول بیاید، معمولاً میان دو بخش ویرگول می‌گذاریم؛ اگر بعد از نتیجه بیاید، در این ساختِ ساده معمولاً ویرگول لازم نیست. در تمرین شرطی اول، برای هر پاسخ توضیح بده چه چیزی را ممکن می‌دانی.

شرطی دوم: گذشتهٔ فعل همیشه زمان گذشته نیست

در If I had a car, I would drive there، had معمولاً وضعیت فرضیِ اکنون را بیان می‌کند: «اگر ماشین داشتم، با ماشین به آنجا می‌رفتم». جمله لزوماً دربارهٔ دیروز نیست. شکل گذشته، فاصله از واقعیت یا احتمالِ موردنظر گوینده را نشان می‌دهد.

If I won a scholarship, I would study abroad یعنی «اگر بورس می‌گرفتم، خارج از کشور درس می‌خواندم». جمله با won از نظر زمانی به یک گذشتهٔ تمام‌شده محدود نشده است. برای گذشتهٔ خلاف واقع، ساخت‌های دیگری مانند شرطی سوم داریم که موضوع این راهنمای پایه نیستند.

در فرض‌های رایج با be، به‌ویژه در نوشتار رسمی و عبارت If I were you، were را برای همهٔ فاعل‌ها می‌بینی: If I were you, I'd ask for more information. یعنی «اگر جای تو بودم، اطلاعات بیشتری می‌خواستم». was نیز در بعضی کاربردهای گفتاری دیده می‌شود؛ از یک شکل، قاعدهٔ سادهٔ «همهٔ کاربردهای دیگر همیشه غلط‌اند» نساز.

برای تثبیت، درس شرطی دوم و تمرین همان درس را انجام بده.

اول و دوم را در یک موقعیت مقایسه کن

If I have time tomorrow, I'll visit you. یعنی «اگر فردا وقت داشته باشم، به دیدنت می‌آیم». گوینده وقت‌داشتن را یک امکان واقعی در برنامه می‌بیند.

If I had more free time, I'd visit you more often. یعنی «اگر وقت آزاد بیشتری داشتم، بیشتر به دیدنت می‌آمدم». اینجا وضعیتِ فرضیِ متفاوت از زندگی فعلی را تصویر می‌کند. تفاوت، زاویهٔ دید گوینده است؛ یک درصد احتمالِ ثابت برای نوع اول یا دوم تعیین نکن.

خطاهای رایج و مرز قاعده

در شرط عادیِ آینده، If it will rain tomorrow, we'll stay home را به If it rains tomorrow, we'll stay home اصلاح کن. همچنین در الگوی معمولِ شرطی دوم، If I would have more time ... مناسب نیست؛ بنویس If I had more time ....

این توضیح دربارهٔ همین الگوهای پایه است. will و would در بعضی جمله‌های ifدار می‌توانند معنی‌هایی مانند تمایل یا درخواست داشته باشند؛ بنابراین قاعدهٔ «هیچ‌وقت بعد از if نمی‌آیند» را مطلق نکن. برای این مقاله، اول همین سه معنیِ اصلی را در بافت روشن تمرین کن.

تمرین معنی و شکل با پاسخ

1. عادت: If I ___ (miss) the bus, I walk.

2. تصمیم آینده: If she ___ (call) tonight, I ___ (answer).

3. فرض فعلی: If I ___ (know) the answer, I ___ (tell) you.

4. توصیه: If I ___ you, I'd check the details.

5. اصلاح کن: If we will leave early, we'll arrive on time.

6. جملهٔ If I had a bigger room, I'd work at home الزاماً دربارهٔ گذشته است؟

7. برای یک قاعدهٔ شخصیِ تکراری، یک شرطی صفر بساز.

8. برای یک برنامهٔ احتمالیِ فردا، شرطی اول بساز.

جواب‌ها و دلیل

1. miss؛ هر دو بخش حال ساده و معنیِ تکراری.

2. calls / will answer؛ شرط آینده با حال ساده و نتیجه با will.

3. knew / would tell؛ وضعیت فرضیِ اکنون.

4. were؛ عبارت رایج If I were you.

5. If we leave early, we'll arrive on time.؛ در شرط عادیِ آینده، حال ساده.

6. خیر؛ شکل had می‌تواند فرضی دربارهٔ شرایط فعلی باشد.

7. نمونه: If I study late, I make some tea. اگر تا دیروقت درس بخوانم، چای درست می‌کنم؛ عادت.

8. نمونه: If the weather is good tomorrow, we'll have lunch outside. اگر فردا هوا خوب باشد، بیرون ناهار می‌خوریم.

کدام تمرین را بعد انجام بدهم؟

مقایسهٔ شرطی صفر، اول و دوم و تمرین مقایسه‌ای را انجام بده. واژه‌های if و unless را هم با مثال بخوان؛ unless اغلب معنی «مگر اینکه/اگر نه» می‌دهد، اما جایگزینیِ آن به معنی و دامنهٔ منفی‌سازی بستگی دارد.

در مسیر آموزش زبان انگلیسی، سه جمله دربارهٔ یک عادت، برنامهٔ فردا و یک زندگیِ فرضی بساز. در تمرین مکالمه زبان انگلیسی را انتخاب و از طرف مقابل بخواه برای هر کدام یک سؤال پیگیری بپرسد.