جملات موصولی انگلیسی؛ تفاوت who، which و that با تمرین

در جمله موصولی یا Relative Clause، درباره یک اسم توضیح می‌دهیم. برای شخص معمولاً who، برای چیزها which و در جمله موصولی تعریف‌کننده برای هر دو that به کار می‌رود. مثلاً The woman who repairs our bikes lives nearby. یعنی «خانمی که دوچرخه‌هایمان را تعمیر می‌کند، همین نزدیکی زندگی می‌کند»؛ بخش who مشخص می‌کند کدام خانم را می‌گوییم.

برای شروع، باید فاعل و فعل جمله را تشخیص بدهی. اگر این بخش هنوز مبهم است، درس ترتیب کلمات انگلیسی را مرور کن و سپس درس موصولی پایه با who، which و that را ادامه بده.

انتخاب who، which و that

جمله اول یعنی «راننده‌ای که کمکمان کرد صبور بود»؛ جمله دوم «کیفی که پیدا کردم مال توست». that در اینجا لزوماً به معنی «آن» نیست و نقش اتصال توضیح به اسم را دارد. درباره حیوانات دارای نام و رابطه نزدیک، who هم ممکن است به کار برود؛ برای شروع، which/that را برای کاربرد عمومی یاد بگیر.

ترکیب دو جمله با ضمیر فاعلی

دو جمله داریم: I know a woman. و She teaches German online. در جمله دوم، she به همان woman اشاره می‌کند. آن را با who جایگزین می‌کنیم:

I know a woman who teaches German online.

یعنی «خانمی را می‌شناسم که آنلاین آلمانی درس می‌دهد». چون who نقش فاعل teaches را گرفته، she را دوباره نمی‌آوریم. a woman who she teaches ... برای این معنی درست نیست.

برای اسم مفرد، فعل بخش موصولی هم مطابق همان اسم می‌آید: a student who works؛ برای جمع: students who work. طولانی‌شدن جمله نباید رابطه فاعل و فعل را پنهان کند.

وقتی ضمیر موصولی مفعول است

حالا دو جمله This is the book. و I ordered it yesterday. را ترکیب کن:

This is the book that I ordered yesterday.

در اینجا فاعل بخش موصولی I است و that به مفعول ordered اشاره می‌کند. it را دوباره نمی‌آوریم. جمله the book that I ordered it مفعول را تکرار می‌کند.

در جمله موصولی تعریف‌کننده معمولاً می‌توان این ضمیر مفعولی را حذف کرد: This is the book I ordered yesterday. اما حذف ضمیر فاعلی مجاز نیست:

• The woman who called you is here. who فاعل called است و حذف نمی‌شود.
• The woman who you called is here. you فاعل است؛ who مفعول است و می‌تواند حذف شود: The woman you called is here.

به‌جای قاعده «بعدش فعل بود یا اسم»، نقش‌ها را تشخیص بده؛ در جمله‌های طولانی این روش مطمئن‌تر است.

ویرگول چگونه معنی را عوض می‌کند؟

جمله تعریف‌کننده کمک می‌کند شخص یا چیز موردنظر را انتخاب کنیم و معمولاً بین ویرگول نمی‌آید: The students who finished early can leave. یعنی «آن دانش‌آموزانی که زود تمام کردند می‌توانند بروند»؛ درباره همه دانش‌آموزان حرف نمی‌زنیم.

در توضیح اضافی، مرجع از قبل مشخص است: My sister, who lives in Shiraz, is visiting us. یعنی «خواهرم، که در شیراز زندگی می‌کند، به دیدنمان می‌آید». این بخش اطلاعات اضافی می‌دهد. در چنین ساختاری that به کار نمی‌رود و ضمیر را هم حذف نمی‌کنیم.

تفاوت را در درس موصولی تعریف‌کننده و درس موصولی توضیحی دقیق‌تر ببین. اضافه یا حذف‌کردن ویرگول فقط تغییر ظاهری نیست؛ می‌تواند گروه مورد اشاره را عوض کند.

تفاوت where با which

برای مکان، where رابطه مکانی را خودش بیان می‌کند: This is the café where we meet. یعنی «این همان کافه‌ای است که آنجا همدیگر را می‌بینیم». در ساختار دیگر به حرف اضافه نیاز داریم: This is the café which we meet at.

در The café which opened yesterday is nearby.، which فاعل opened است؛ نمی‌توان آن را صرفاً به دلیل اینکه café مکان است با where عوض کرد. انتخاب به نقش در جمله وابسته است، نه فقط معنی اسم.

چهار خطای رایج

• تکرار فاعل: the man who he called برای «مردی که زنگ زد»؛ درست: the man who called.
• تکرار مفعول: the film that we watched it؛ درست: the film that we watched.
• استفاده از that در توضیح بین ویرگول: Reza, that is my neighbour, ...؛ برای این کاربرد who لازم است.
• حذف ضمیر فاعلی: the bus arrives at six به‌تنهایی می‌تواند جمله باشد، اما برای «اتوبوسی که ساعت شش می‌رسد» درون گروه اسمی به the bus that arrives at six نیاز داریم.

تمرین ترکیب و اصلاح

• ۱. I have a friend. She works in a museum. را ترکیب کن.
• ۲. The keys are on the table. You need them. را ترکیب کن.
• ۳. آیا می‌توان who را در The teacher who explained the rule is absent. حذف کرد؟
• ۴. در My laptop, ... I bought last year, is broken. کدام مناسب است: which یا that؟
• ۵. The jacket that I bought it is blue. را اصلاح کن.

پاسخ و دلیل

• ۱. I have a friend who works in a museum. who جای she را گرفته و فاعل works است.
• ۲. The keys that you need are on the table. حذف that هم در این ساختار ممکن است، چون you فاعل need است.
• ۳. خیر؛ who فاعل explained است.
• ۴. which؛ توضیح اضافی بین دو ویرگول است.
• ۵. The jacket that I bought is blue. it حذف می‌شود، چون that نقش همان مفعول را دارد.

قدم بعد

تمرین تعاملی who، which و that را انجام بده و بعد یک شخص و یک وسیله را با دو جمله موصولی معرفی کن. برای گسترش جمله‌سازی در آموزش زبان انگلیسی، ابتدا جمله کوتاه درست بساز و سپس توضیح موصولی را به اسم مناسب اضافه کن.